Kyrrahaf IV,

II, III, IV, V Noršur < Kort > Sušur TSUNAMI

KYRRAHAF IV
.

.

Utanrķkisrnt.

Loftslag.  Vinndar og žrżsingssvęši Kyrrahafsins falla aš mestu inn ķ meginmunstur vešurfarsins, sem snśningur jaršar (Coriolis-kraftur) og möndulhallinn (ecliptic) mynda.  Ķ grófum drįttum er skiptast žessi vešurkerfi ķ žrennt į hvoru hveli jaršar og eru spegilmynd hvort af öšru.  Hiš gķfurlega stóra hafsvęši Kyrrahafsins hefur įhrif į vind og žrżsing og loftslagsskilyrši ķ sušur og vesturhlutunum eru einstök vegna stöšugleika staš- og vestanvindanna.  Ķ Noršur-Kyrrahafi er meiri óregla og munur į skilyršunum į sömu breiddarbeltunum.  Haršir vetur į austurströnd Rśsslands eru ólķkir tiltölulega mildum vetrum ķ Brezku Kólumbķu į vesturströnd Kanada.

Stašvindar Kyrrahafsins nį til hringrįsarkerfis mišbaugssvęšisins.  Upphaf žeirra er ķ jašartrópķska hįžrżstibeltinu, sem er rķkjandi yfir Noršaustur- og Sušaustur-Kyrrahafinu milli 30° og 40°N og S.  Halli jaršmöndulsins, sem er u.ž.b. 23½° milli snśnings jaršar um sjįlfa sig og snśningsins um sólina, takmarkar tilfęrslu stašvindabeltisins viš 5° breiddar hvorum megin mišbaugs.  Ausanvindarnir meš mišbaug milli jašartrópķsku svęšanna eru kröftugastir ķ Austur-Kyrrahafi.  Milli noršur- og sušur stašvindabeltanna er lognbelti meš breytilegri golu.

Stašvindarnir flytja tiltölulega svalt loft ķ įtt aš mišbaug, sérstaklega yfir Austur-Kyrrahafi.  Vindarnir komast ķ snertingu viš sjóinn og verša sķfellt rakari og hlżrri nešst og hitamunur meš hęš eykst.  Mešalvindhrašinn er tęplega 7 m/sek.  Vešurlagiš ķ stašvindabeltinu er yfirleitt gott, lķtt skżjaš (mest stök bólstraskż) ķ 600 m (2000 feta) hęš.  Śrkoman er lķtil og ašallega létt skśravešur.

Ķ stašvindabeltinu fyrir vesturströnd Amerķku streymir kaldur djśpsjór upp į yfirboršiš og kęlir loftiš nišur fyrir daggarmark og myndar žykka og lįga skżjabreišu, žannig aš žoka er nokkuš algeng į žessu svęši.

Hitabeltisstormar.  Žrįtt fyrir tiltölulega stöšugt vešurfar ķ stašvindabeltunum, framleiša žau ofsavešur og fellibylji.  Enn žį skortir į skilning manna į fóšri žessara fyrirbęra, sem viršist nóg į milli 5° og 25°N yfir Vestur-Kyrrahafi sķšsumars og snemma į haustin, žegar yfirboršshiti sjįvar žar er a.m.k. 27°C.  Svęšiš austan Filipseyja og Sušur- og Austur-Kķnahaf eru žekkt fyrir žessi vešurfyrirbęri, sem hindra skipaferšir og valda stórflóšum meš ströndum fram meš tilheyrandi mann- og eignatjóni.

Vestanvindabeltin eru mótstašur kaldra austanvinda frį heimskautasvęšunum og hlżrra vestanvinda.  Afleišingin er mishrašskreiš lįgžrżstingssvęši.  Heimsskautaskil (frontar) eru öflugust į veturna, žegar hita- og rakamunur loftmassanna, sem mętast, er mestur.  Į sušurhveli eru vestanvindarnir sterkir og stöšugir og vindhvišur lįgžrżstisvęšanna geta veriš mjög öflugar.

Monsśnsvęšin.  Vestur-Kyrrahafssvęšiš er hįš įrstķšabundnu vešurfari, sem į sér ekki sinn lķkan annars stašar ķ heiminum.  Žetta afbrigšilega regntķmavešur skapast m.a. vegna mikillar sumarhitunar og vetrarkęlingar landmassa Asķu.  Hitun loftmassanna yfir Asķu į sumrin veldur myndun lįgžrżstisvęša, sem stašvindarnir streyma inn ķ bįšum megin mišbaugs.  Lognsvęši mišbaugs eru žvķ ekki til yfir Vestur-Kyrrahafi į sumrin į noršurhveli vegna hins mikla loftstreymis frį mišbaug til hinna risavöxnu lįgžrżstisvęša yfir Asķu.  Mikil kęling meginlandsmassans į veturna myndar risavaxin hįžrżstisvęši yfir Asķu, sem styrkja stašvindana į noršurhveli.

Afleišing įrstķšabundinna loftžrżsingsbreytinga og hringrįsar vindanna markar andstęšur milli įhrifa meginlandanna og śthafanna, žurrka og kulda, og raka og hita.  Žessara įhrifa gętir allt frį Japan ķ noršri aš mišbaug ķ Vestur-Kyrrahafi.

II, III, IV, V


.

 TIL BAKA        Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM