Kyrrahaf II,

II, III, IV, V Nor­ur < Kort > Su­ur TSUNAMI

KYRRAHAF II
.

.

UtanrÝkisrnt.

Eyjar Kyrrahafsins.  Eyjarnar Ý vesturhluta Kyrrahafs, m.a. Aleut-, K˙ril- og Ryukyuseyjar, TŠvan, Filipseyjar, IndˇnesÝa, Nřja-GÝnea og Nřja Sjßland, eru skyldar nŠrliggjandi meginl÷ndum.  Jar­frŠ­ilega er ■Šr a­ hluta ˙r seti en a­ meginstofni lÝkjast ■Šr strandfj÷llum ■eirra.  M÷rkin milli slÝkra eyja og fj÷lda annarra eyja Ý Kyrrahafinu er äandesÝtlÝnanö, sem er mj÷g eldvirk og teygist frß Aleut-eyjum Ý nor­ri su­ur til Yap- og Palau-boganna.  Ůa­an heldur h˙n ßfram til austurs um Bismarck-, Salˇmons- og Santa Cruz-eyjar og aftur til su­urs um Samˇa-, Tonga-, Chatham- og Macquarie-eyjar til Su­urskautsins.  Innan ■essa beltis eru eyjarnar ˙r blßgrřti.  Eyjarnar liggja mj÷g dreift um Kyrrahafi­ en ■ˇ a­allega milli hvarfbauganna og mikill fj÷ldi ■eirra er Ý Vestur-Kyrrahafi.  Nyrztu eyjake­jurnar eru tengdar Hawaii-hryggnum.  Hawaii-eyjaklasinn nŠr yfir u.■.b. 2000 eyjar, ■ˇtt nafngiftin nßi a­eins yfir smßhluta ■eirra allraaustast.

Hinn mikli fj÷ldi smßeyja Ý MÝkrˇnesÝu er a­allega nor­an mi­baugs og vestan 180░ lengdarbaugsins.  Flestar ■eirra eru kˇraleyjar og helztu eyjaklasarnir eru Mariana-, Marshall-, KarˇlÝnu-, Kiribati- (Gilbertseyjar) og Tuvalu-eyjar (Ellice-eyjar).  Sunnan MÝkrˇnesÝu er MelanesÝa, sem nŠr a­ mestu yfir litlar kˇraleyjar.  StŠrstu eyjar Kyrrahafsins eru nokkurs konar meginlandseyjar, s.s. Nřja-GÝnea.  A­aleyjar MelanesÝu eru Bismarkeyjar, Salˇmonseyjar, Vanuatu (Nřju-Hebrides-eyjar), Nřja-KaledˇnÝa og Fiji-eyjar.  PˇlynesÝa nŠr m.a. yfir Hawaii, F÷nixeyjar, Samˇa, tonga, Cook-eyjar, FÚlagseyjar, Tuamotu og Marquesa-eyjar.

Jar­frŠ­i.  Ni­urst÷­ur margs konar rannsˇkna ß jar­skjßlftum, eldsumbrotum, a­drßttarafli og segulmŠlingum benda til jar­skorpuhreyfinga og flekareks.  Eyjabogar Kyrrahafsins eru taldir eiga uppruna sinn a­ rekja til reks EvrasÝu- og ┴stralÝuplatnanna yfir Kyrrahafspl÷tuna.  GÝfurleg fellingamyndun og misgengi me­fram eldvirka beltinu Ý Vestur-Kyrrahafi eru ˇrŠkur vitnisbur­ur mikilla jar­skorpuhreyfinga.  Milli meginlands AsÝu og eyjanna liggja dj˙pir ßlar Ý fellingamynduninni og bogadregnir eyjaklasarnir eru hŠstu br˙nir hennar.  Ůar er jar­skorpan opnust og veikust og ■vÝ eru flest virk eldfj÷ll ß eyjunum e­a Ý grennd vi­ ■Šr ß flekamˇtunum.

Kyrrahafsflekinn hrekst til vesturs, ■ar sem hann hverfur undir meginlandsfleka Nor­ur- og Su­ur-AmerÝku og myndar fellingafj÷ll me­fram jar­rinum (Klettafj÷ll, Andesfj÷ll) og gÝfuleg brotabelti me­ jar­skjßlftum (San Andreas).  Botn Nor­austur-Kyrrahafsins er sÚrstakur vegna austur-vestur brotabeltanna.

Flattypptu ne­ansjßvareldfj÷llin (guyots) og eyjar Kyrrahafsins eru me­al athyglisver­ustu jar­myndana Ý heiminum.  Eyjarnar hafa a­ mestu myndast vi­ upphle­slu kˇralla.  Ůrjßr a­almyndanir kˇralrifja, ■.e. ja­arrifja, risarifja og hringrifja, og fl÷tu eldfj÷llin ß sjßvarbotni nor­an og sunnan hitabeltisins eru skřr­ Ý kenningum Darwins um hŠgfara sig og a­ hluta til einnig me­ flekahreyfingum.

II, III, IV, V


.

 TIL BAKA        Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM