Seoul Su­ur Kˇrea,
Flag of Korea, South

SAGAN

SEOUL
SUđUR KËREA

.

.

UtanrÝkisrnt.

Booking.com

Seoul er h÷fu­borg Su­ur-Kˇreu.  H˙n er Ý nor­vesturhluta landsins vi­ ßna Han Ý 60 km frß hafnarborginni Inchĺon vi­ Gulahaf.  Seoul var h÷fu­borg Kˇreu frß 1394 (nema 1399-1405) til 1948, ■ega landinu var skipt um 38░N.  Nafn borgarinnar hefur ÷­last sess Ý tungu landsmanna sem or­, sem tßknar h÷fu­borg.  ┴ valdatÝmum Yi-Šttarinnar (1392-1910) og japana (1910-45) hÚt h˙n opinberlenga Hansong og Kyongsong en almenningur kalla­i hana alltaf Seoul.  Ůetta nafn var­ ekki opinbert nafn borgainnar fyrr en su­urkˇreska rÝki­ var stofna­.

Yi Song-gye, hersh÷f­ingi og Šttfa­ir Yi, stofna­i borgina 1394 sem h÷fu­borg sameina­rar ■jˇ­ar.  Lega hennar rÚ­st af ■vÝ, a­ au­veldt var a­ verja hana og ßin Han var skipgeng til Gulahafs.  Einnig rÚ­i miklu, a­ legan samrŠmdist kenningum um ˙treikninga ßkve­inna ßhrifapunkta ß j÷r­unni.  Sta­urinn, sem Yi valdi, er mi­ja n˙verandi borgar vi­ Hanßna umkringd hŠ­um, sem eru allt a­ 300 m hßar.  Varnir borgarinnar voru styrktar me­ 18 km l÷ngum m˙r ß hŠstu br˙num ■essara hŠ­a tveimur ßrum eftir a­ h˙n var stofnu­.  R˙stir ■essara m˙ra eru me­al ■ess, sem la­ar fer­amenn ■anga­.

Ein af ■verßm Han rennur um gamla borgarhlutann, ■ar sem h˙n hefur veri­ birg­.  A­alg÷tur og verzlunarhverfi eru ne­st Ý lŠg­inni.  V÷xtur borgarinnar var a­ mestu innan marka gamla hlutans ■ar til Ý upphafi 20. aldar.  Vi­ manntal ßri­­ 1429 var ═b˙afj÷ldinn u.■.b. 100 ■˙sund og ßri­ 1910, ■egar Japanar innlimu­u landi­, bjuggu u.■.b. 250 ■˙sund manns Ý borginni.  N˙tÝmavŠ­ing Japana olli hinni fyrstu af m÷rgum ˙tfŠrslum borgarmarkanna ß 20. ÷ldinni.  N˙ er borgin ß bß­um b÷kkum Han og teygist fj÷lda kÝlˇmetra ˙t frß g÷mlu borgarmi­junni me­fram nokkrum ■verßm hennar.  N˙verandi borgarm÷rk voru a­ mestu m÷rku­ ßri­ 1963 og heildarflatarmßli­ 605 km▓, tv÷falt stŠrra en 1948.  ┌thverfi spruttu upp eftir a­ KˇreustrÝ­inu lauk og ˙tborgirnar Songnam, Suwon og Inchĺon hafa lÝka stŠkka­ talsvert.

Loftslagi­ einkennist af mismunandi hitastigi.  Me­alhiti kaldasta mßna­arins, jan˙ars, er ľ3░C og hins hlřasta, ßg˙sts, er 25░C.  Me­alßrs˙rkoman er 1370 mm og mest rignir ß sumrin.  Loftmengun Ý borgarlŠg­inni og ß Yongdung-pĺo-i­na­arsvŠ­inu er or­in alvarlegt vandamßl af v÷ldum aukins fj÷lda bifrei­a og verksmi­ja.  Hanßin var l÷ngum mj÷g mengu­ en allt frß nÝunda ßratugnum hefur tekizt a­ draga ˙r mengun hennar me­ stjˇrnun vatnsbor­s hennar, lagningu skolplagna og hreinsun skolps.

G÷tumunstri­ Ý borgarmi­junni er a­ mestu ferningslaga­.  G÷tur og byggingar teygjast til allra ßtta frß fjˇrum hli­um g÷mlu borgarm˙ranna, sem standa einn ■ß.  Til nor­ur liggur lei­ til Mia-dong og Suyu-dong, til Chĺongnwang-ni til austurs, til Yongsan og Yongdung-pĺo til su­urs og til Mapĺo og Hingie-dong til vesturs.  A­alg÷tur eins og Ulichi-ro og Chong-no, liggja frß austri til vesturs en ■egar dregur nŠr rˇtum hŠ­anna Ý kringum borgina, hefur landslagi­ rß­i­ meiru um stefnu gatnanna og raska­ reglulegu munstrinu.  Utan lŠg­arinnar eru nokkrar g÷tur, sem geisla ˙t frß henni og tengjast me­ hringlaga g÷tum.  Capitol-byggingin og a­rar opinberar byggingar eru vi­ Sejong-no en ■ingh˙si­ er ß Yoidoeyju.  Bankar, stˇrverzlanir og ÷nnur fyrirtŠki eru a­allega vi­ Namdaemun-no og Tĺaepĺyong-no.  A­alvi­skiptahverfi­ er vi­ Chong-no, Myong-dong og Ulichi-ro.  Ůa­ hefur breytzt ˙r hverfi timburh˙sa me­ tÝgulsteina■÷kum Ý steynsteypufrumskˇg.  Borgin hefur a­allega stŠkka­ til su­urs, sunnan Hanßrinnar og ■ar hafa myndast ■rj˙ nř hverfi, Yoido-Yongdungpĺo, Yongdong og Chamshil.

H˙snŠ­isskortur er sÝgilt vandamßl.  Fj÷ldi stˇrra Ýb˙­ablokka voru reistar, flestar ß b÷kkum Han.  Ůar a­ auki risu Ýb˙­ahverfi Ý ˙tj÷­rum borgarinnar.  G÷mul h˙s me­ hitu­um gˇlfum (ondol) finnast enn ■ß Ý gamla borgarhlutanum og me­fram r˙stum borgarm˙ranna.

═b˙um borgarinnar hefur fj÷lga­ mj÷g hratt frß mi­ri 20. ÷ldinni.  Bekkurinn er ■Úttast settur Ý gamla mi­bŠnum, kringum hann og Ý hverfum me­ stˇrum fj÷lbřlish˙sum me­fram Hanßnni.  ═b˙arnir Ý ˙thverfunum b˙a ekki nŠrri eins ■Útt og hafa gott olnbogarřmi.  Fßtt er um Ýb˙a af erlendum uppruna Ý borginni.

Helztu atvinnuvegir borgarb˙a eru framlei­slui­na­ur, verzlun og vi­skipti og ■jˇnusta.  Framlei­sla vÚla til vefna­ar og efnai­na­ur eru mikilvŠgustu greinarnar og ■ar a­ auki framlei­sla matvŠla, drykkjarv÷ru, prentverk og ˙tgßfustarfsemi.

Tv÷ helztu verzlunarhverfin eru stˇri marka­urinn vi­ austurhli­i­ (Tongdaemun Sijang) og marka­urinn vi­ su­urhli­i­ (Namdaemun Sijang).  Ůessi marka­ir, sem byggjast ß einkareknum smßverzlunum, ■jˇna ekki eing÷ngu Seoul, heldur ÷llu landinu.  ═ mi­bŠnum eru lÝka margar stˇrar og n˙tÝmalegar verzlunarmi­st÷­var Ý fj÷lbřlish˙sunum.

Seoul er fjßrmßlami­st÷­ landsins.  A­alst÷­var helztu kauphalla og banka landsins eru ■ar og ■ar eru haldnar margar kaupstefnur og sřningar.  Ůrßtt fyrir aldur sinn, er vega- og gatnakerfi borgarinnar allgott og endurbŠtur hafa fari­ fram eftir KˇreustrÝ­i­, m.a. hefur br˙m yfir Han fj÷lga­ ß annan tuginn.  Flutingakerfi­ hefur samt ekki byggzt upp Ý takt vi­ tÝmann og fj÷lgun Ýb˙a, ■annig a­ g÷turnar anna ekki umfer­inni.  VÝ­ßttumiki­ kerfi ne­anjar­arlesta hefur teki­ vi­ af sporv÷gnum og dregi­ ˙r umfer­inni ß yfirbor­inu.  StrŠtisvagnar og lestir flytja st÷­ugt fleiri far■ega.  Borgin er mi­st÷­ jßrnbrauta til borga Ý ÷­rum landshlutum, s.s. Inchĺon og Pusan.  Fyrir KˇreustrÝ­i­ sigldu litlir bßtar upp Hanßna til Seoul.  N˙na nŠr hlutlausa belti­ inn Ý ßrˇsana og lokar fyrir m÷guleika Seoul sem hafnarborg vi­ fljˇti­.  ŮvÝ ver­ur a­ flytja flestar v÷rur me­ lestum og um ■jˇ­vegakerfi­.  Al■jˇ­aflugv÷llurinn Kimpĺo er Ý vesturhluta borgarinnar og er a­almi­st÷­ flugsamgangna Ý landinu.

Vatnsveita og frßveitur haldast ß engan hßtt Ý hendur vi­ hra­a ˙t■enslu borgarinnar, ■ˇtt yfirv÷ld keppist vi­.  HeilslugŠzla er tilt÷lulega gˇ­ og fj÷ldi grasalŠkna mikill.  Eldsvo­ar eru tÝ­ir ß veturna og vorin, ß kaldasta og ■urrasta tÝma ßrsins.

Skyldunßm nŠr a­eins til barnaskˇla (6 ßr) en stˇr hluti nemenda, sem lj˙ka ■vÝ, heldur ßfram nßmi ß gagnfrŠ­astigi.  Or fj÷lgun Ýb˙anna veldur skorti ß barnaskˇlum.  Helztu hßskˇlar og Š­ri menntastofnanir landsins eru Ý Seoul, ■annig a­ borgin er a­almennta- og menningarsetur ■ess.  Ůar eru m.a. Listahßskˇlinn og RaunvÝsindahßskˇlinn auk nŠrri ÷ll menningarfÚll÷g og bˇkas÷fn.  Tˇnlistarskˇlinn hefur ■a­ hlutverk a­ var­veita tˇnlistarhef­ landsins og mennta tˇnlistarmenn, sem starfa m.a. Ý tveimur synfˇnÝuhljˇmsveitum.  Ůjˇ­leikh˙si­, ˇperan og fj÷ldi opinberra og einkarekinna safna, ■.ß.m. Ůjˇ­minjasafni­ ß lˇ­ Kyongbok-hallarinnar, prř­a borgina.  Sejong-menningarmi­st÷­in sunnan hallarinnar bř­ur tˇnleika, leikh˙sverk og sřningara­st÷­u.

═ borginni er fj÷ldi stˇrra og smßrra skemmtigar­a.  Me­al s÷gulegra sta­a eru Chĺanggyong-, Chĺangdok-, Kyongbok- og Toksu-hallirnar og Chong-myo-helgidˇmurinn, sem la­a til sÝn mikinn fj÷lda innfŠddra og fer­amanna.  ═■rˇttaa­sta­an er mj÷g gˇ­, enda var­ a­ byggja hana upp Ý tengslum vi­ AsÝuleikana 1986 og ËlympÝuleikana 1988.

SUđUR-KËREA

 TIL BAKA        Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM