Shatt al-Arab Írak,
Flag of Iraq

Flag of Iran


SHATT al-ARAB
ÍRAK, Íran

.

.

Utanríkisrnt.

Booking.com

Shatt al-Arab er nafniđ á ánum Efrat og Tígris eftir ađ ţćr sameinast á landamćrum Íraks og Írans.  Áin er 170 km löng og hverfur í Persaflóann rétt viđ Kúveit.  Áin Karun rennur um Íran til Shatt Al-Arab áđur en hún hverfur í flóann.  Svćđiđ međfram Shatt Al-Arab er ađ mestu árframburđur og mýrlendi.  Ţar býr fólk, sem hefur lifađ einangruđu lífi og ţróađ međ sér sérstaka menningu.  Framburđur árinnar bćtir stöđugt viđ ţurrlendiđ.  Íranska borgin Abadan, sem var viđ Persaflóa fyrir 1000 árum er nú 50 km inni í landi.  Vegna mikils framburđar verđur ađ dýpka ána reglulega til ađ halda henni skipgengri.  Olíu er dćlt upp, hún sett í tanka og síđan skipađ út á ţessum slóđum.  Ţarna er líka mesta rćktunarsvćđi dađlna í heiminum.  Abadan og írakska borgin Al Basrah eru miklar verzlunarborgir og stćrstu ţéttbýlin viđ ána.

Shatt Al-Arab er mikilvćg samgöngućđ og eina leiđ Íraka til sjávar.  Um hana fer útflutningur olíu og innflutningur neyzluvöru fyrir bćđi löndin.  Oft var og er deilt um yfirráđin á ánni og ţessar deilur ollu stríđinu milli landanna, sem hófst 1980.  Fyrstu deilurnar, sem heimildir eru fyrir, voru leystar međ samningum í Zohab áriđ 1639.  Ţessi samningur kvađ á um landamćrin milli Persíu og Ottómanaveldisins.  Orđalag hans var óglöggt, ţannig ađ hann kom ekki í veg fyrir frekari deilur, sem oft var samiđ um síđar.  Erlend ríki drógust inn í deilurnar á 19. öld.  Rússar studdu kröfur Persa um yfirráđ á austurbakkanum og Bretar studdu kröfur Ottómana um yfirráđ á báđum bökkunum.  Annar veigamikill samningur um ţessi ágreiningsatriđi var gerđur 1847 og í honum var í ađalatriđum fallizt á kröfur Persa.  Orđalag hans var líka svo óglöggt, ađ Ottómanar héldu fram rétti sínum á báđum bökkum en heimiluđu Persum ađgang ađ ánni. 

Samningur, sem var undirritađur rétt fyrir fyrri heimsstyrjöldina, kvađ á um skiptingu um miđlínu í ánni milli fjölda hafna Persíumegin árinnar en ađ öđru leyti voru landamćrin viđ austurbakkann.  Deilunum linnti ekki eftir ađ veldi Persa og Ottómana liđu undir lok og standa enn ţá.  Auking olíuframleiđslu í ţessum heimshluta á sjöunda og áttunda áratugnum magnađi ágreininginn og bćđi ríkin neyddust til ađ flytja olíuna til annarra hafna til útflutnings.  Eftir 10 ára stríđiđ var komizt ađ samkomulagi, sem gerir báđum löndum kleift ađ nota ţessa samgönguleiđ, ţótt Írak geri ţađ í sáralitlum mćli međan viđskiptabann Sameinuđu ţjóđanna er í gildi. Banninu var aflétt áriđ 2004 eftir ađ Bandaríkjamenn og bandamenn ţeirra lögđu landiđ undir sig í apríl 2003.

Ferđaheimur - Hverafold 48 - 112 Reykjavik - 567-6242 - info@nat.is - Heimildir