Kaspķahaf,
Flag of Iran

Flag of Russia

Flag of Kazakhstan

Flag of Turkmenistan


KASPĶAHAF
.

.

Utanrķkisrnt.

Kaspķahafiš er salt stöšuvatn ķ Sušvestur-Asķu, hiš stęrsta ķ heimi.  Vestan žess er Azerbaijan og Rśssland, Kazakhstan aš noršaustan og austan, Turkmenistan aš austan og Ķran aš sunnan.  Lengd žess frį noršri til sušurs er 1210 km og breiddin er 210-436 km.  Flatarmįliš er 371 žśsund km².  Strandlengjan er óregluleg meš stórum flóum aš austanveršu, m.a. Krasnovodsk og hinn grunni Kara-Bpgaz-Gol, žar sem er er mikil uppgufun og saltvinnsla.  Mešaldżpi Kaspķahafsins er 170 m en dżpst er žaš syšst, 995 m.  Yfirboršiš er mishįtt į milli įra en oftast ķ kringum 28 m nešan sjįvarmįls.  Į įrunum 1960-80 lękkaši yfirboršiš mjög, sumpart vegna žess aš vatn śr įnum, sem renna til žess, var nżtt ķ auknum męli til įveitna og annarra žarfa.  Įriš 1980 var byggš stķfla žvert fyrir flóann Kara-Bogaz-Col til aš draga śr vatnstapi.  Žį myndašist stöšuvatn, sem bśizt var viš aš entist ķ nokkur įr.  Žess ķ staš žornaši flóinn algerlega upp įriš 1983.  Samtķmis žessu fór yfirborš Kaspķahafs aš hękka į nż og byggš var įveita til aš veita vatni aftur inn ķ flóann.  Vatnsboršiš heldur įfram aš rķsa og byggšir meš ströndum fram verša fyrir ę fleiri flóšum vor og haust.  Borgirnar Makhachakala og Derbent, sem liggja lęgst, eru ķ mestri flóšahęttu.

Sunnan og sušvestan Kaspķahafs er Elburs og Kįkasusfjöllin.  Mešal stęrstu fljóta, sem falla til žess eru Volga (stórt óshólmasvęši), Ural og Emba.  Žęr streyma allar ķ žaš noršanvert.  Śr austri falla m.a. Gorgan og Atrek, śr vestri Kura.  Ekkert vatn rennur śr Kaspķahafi į yfirborši jaršar en žaš er tengt Eystrasalti, Hvķtahafi og Svartahafi meš skipaskuršum og įnni Volgu.  Žessir vatnavegir halda leišinni milli olķulindanna ķ Baku į Apsheronskaga og Noršur-Evrópu opinni.  Į sķšasta įratug 20. aldar hófu nokkur olķufélög samstarf um olķuleit ķ Kaspķahafi.  Fiskveišar ķ žvķ eru verulegar og veršmętustu fisktegundirnar eru styrja, lax, karfi, og sķld.  Sķbreytilegt vatnsborš, mengun og ofveiši hefur haft alvarleg įhrif į fiskistofna.  Tališ er, aš fjöldi veiddra styrja hafi minnkaš śr 200 milljónum įriš 1990 ķ 60 milljónir um mišjan įratuginn.  Mešal annara dżra, sem lifa ķ Kaspķahafi eru skjaldbökur, hnķsur og selir.

Kaspķahaf er oft hęttulegt sjófarendum vegna sušaustanfįrvišra og į veturna er noršurhlutinn lokašur vegna ķsa.  Ašalhafnarborgirnar viš Kaspķahaf eru Krasnovodsk, Turkmenistan, Baku, Azerfaijan og Makhachkala, Rśssland.


Gervitunglsmynd af Wikipedia.


.

 TIL BAKA        Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM