karÝbasvŠ­i­ Ýb˙arnir,
Booking.com


KAR═BASVĂđIđ
═B┌ARNIR

.

.

UtanrÝkisrnt.

Stjˇrnmßla- og menningarsaga KarÝbaeyjanna og tengsl ■eirra vi­ Spßn, Frakkland, Bretland, Holland, Danm÷rku og BandarÝkin ß nřlendutÝmanum hafa haft afgerandi ßhrif ß ■a­, hva­a fˇlk byggir ■Šr n˙.  ┴ri­ 1993 voru Ýb˙arnir u.■.b. 30 milljˇnir talsins.

Frumbyggjarnir:  Allar KarÝbaeyjarnar eiga ■a­ sameiginlegt, a­ afkomendur frumbyggjanna eru svo a­ segja ekki lengur til.  Ůeir voru arawakar, sem skiptust Ý taino og siboney.  Einstaka sinnum er hŠgt a­ finna hvÝtt fˇlk me­ andlitsdrŠtti indÝßna Ý landb˙na­arhÚru­um K˙bu.  KarÝbar ß Vindeyjum voru lengur vi­ lÝ­i en arawakar ß Stˇru-Antilleyjum.  Ůeir bl÷ndu­ust innfluttu svertingjunum.  Nokkrir d÷kkir, kynblanda­ir karÝbar eru enn ■ß ß Dominiku og St. Vincent en flesta fluttu Bretar til MoskÝtˇstrandar Mi­-AmerÝku og Bay Islands ßri­ 1795.  ┴ eyjunum Aruba og Margarita skammt frß str÷nd S.-AmerÝku b˙a a­ mestu mestisar, sem munu vera kynblendingar indÝßna og hvÝtra manna.

Innflytjendur:  ËhŠtt er a­ fullyr­a, a­ Ýb˙ar KarÝbaeyja sÚu afkomendur innflytjenda.  ┴ nřlendutÝmanum komu Evrˇpub˙ar anna­hvort beint frß Evrˇpu e­a  frß nřlendum Nor­ur-AmerÝku og settust a­.  Hundru­ ■˙sunda svertingja voru flutt nau­ug frß AfrÝku til eyjanna.  Ůegar ■rŠlahald var afnumi­, sˇttu Bretar og Frakkar indverja til starfa ß sykurekrunum.  KÝnverjar og LÝbanonb˙ar eru fßmennustu hˇpar innflytjenda. 

Ůa­ eru engar ßbyggilegar t÷lfrŠ­ilegar upplřsingar um kyn■ßttaskiptingu og fj÷lda Ýb˙a KarÝbaeyja, enda mj÷g erfitt um vik vegna ■ess, hve miki­ er um m˙latta (kynblendinga).  Lauslega skoti­ mß segja, a­ svartir sÚu 40%, hvÝtir 40% og m˙lattar 18% Ýb˙anna.  StŠrstur hluti 2%, sem eftir eru, eru indverjar.

┴ flestum eyjunum, nema ■eim smŠstu, er a­ finna deiglu fj÷lda kyn■ßtta og litarafbrig­a ■eirra.  ┴ eyjum, sem voru og eru undir yfirrß­um Breta og Frakka eru ■eld÷kkir Ý meirihluta og fleiri m˙lattar ß hinum fr÷nsku, ■annig a­ svartir eru yfir 90% Ýb˙anna.  ┴ eyjum, sem Spßnverjar rÚ­u, K˙bu (73%) og Puerto Rico (80%), eru hvÝtir Ý meirihluta, en DˇminÝska lř­veldi­  sker sig ˙r me­ 60% m˙latta, einkum vegna ■ess, a­ Haiti lag­i ■a­ tvisvar undir sig.  Skřringar ß ■essum mismun eru tilt÷lulega einfaldar.  Sykurreir var ekki rŠkta­ur ß spŠnsku yfirrß­asvŠ­i fyrr en b˙i­ var a­ afnema ■rŠlahald.  Verkamenn ß ÷krunum ß K˙bu, Puerto Rico og Ý DˇminÝska lř­veldinu komu a­allega frß Spßni og KanarÝeyjum.

Merki tungu nřlenduherranna eru greinileg ß eyjunum.  T÷lu­ er enska, franska, hollenzka og spŠnska.  Ůessi tungumßl hafa ■rˇast Ý samb˙­ me­ tungu svertingjanna frß AfrÝku e­a blandast ÷ll saman Ý einn skrÝtinn hrŠrigraut.  ┴ St. BartÚlemy er t÷lu­ fr÷nsk mßllřzka, sem t÷lu­ var ß NormandÝ ß 17. ÷ld.  ┴ Hollenzku Vindeyjum er t÷lu­ tungan äpapiamento", sem er blanda spŠnsku, port˙g÷lsku, hollenzku, ensku, indÝßnamßls og tungu svertingjanna.  Ůegar ß heildina er liti­, skiptast tungumßlin nokkurn veginn eftir ■vÝ, hva­a Evrˇpu■jˇ­um eyjarnar tilheyr­u, en ■ˇ eru undantekningar eins og Grenada og St. Lucia, sem eru enskar nřlendur, ■ar sem er t÷lu­ franska.  ┴ fr÷nsku eyjunni St. Martin er aftur ß mˇti t÷lu­ enska.

 TIL BAKA        Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM