Luzon Filipseyjar,
Flag of Philippines


Pinotubo 1991


LUZON
FILIPSEYJAR
.

.

Utanrķkisrnt.

 

Luzon er stęrst og mikilvęgust Filipseyja (104.688 km²).  Žar er höfušborgin Manila, sem er mešal stęrstu borga heims, og Quezon-borg.  Luzon er noršantil ķ eyjaklasanum meš Filipseyjahaf aš austanveršu, Sibuyan-haf aš sunnanveršu og Sušur-Kķnahaf til vesturs.  Ķ noršri skilur Luzon-sund eyjuna frį Tęvan.

Stęrri hluti eyjarinnar, noršan Manila, er žrķhyrninglagašur, en sunnan höfuborgarinnar eru tveir skagar, Batangas og Bicol, sem gera eyjuna óreglulega ķ lögun.  Strönd hennar er rśmlega 5000 km löng og vogskorin.  Nafniš Luzon žżšir skęra eša stóra ljósiš.  Eyjan nęr yfir u.ž.b. 35% heildarflatarmįls Filipseyja (740 km löng og 225 km breiš).  Bęši landslagslķnur og vatnakerfi hennar hafa ķ megindrįttum noršur-sušur stefnu.  Ašalfjallgaršarnir eru Cordillera Central ķ noršurhlutanum, Sierra Madre mešfram mestum hluta austurstrandarinnar og Zambales-fjöll į mišri vesturströndinni.  Pulog-fjall (2930m) er hęst.  Stakar eldkeilur, lķkt og Mayon (2448m), eru į Bicol-skaga.  Taal-vatniš er gķgvatn og Laguna de Bay er stęrsta stöšuvatn (891 km²) Filipseyja.  Mesta fljótiš er Cagayan.

Abra, Agno, Pampanga og Bicol.
Įriš 1991 gaus Pinatubo-fjall ķ Zambales-fjöllum, 90 km noršvestan Manila.  Gosiš breytti landslagi mišsléttu eyjarinnar, truflaši landbśnaš og gerši hundruš žśsunda ķbśanna heimilislausa.

Landbśnašur og išnašur į Luzon eru mikilvęgasti grundvöllur efnahags Filipseyja.  Mesta išnašarsvęšiš er ķ grennd viš Manila og landbśnašurinn skilar margs konar afuršum, s.s. hrķsgrjónum, maķs, kókoshnetum, sykri, mango, banönum o.fl.  Mišsléttan, sem teygist 160 km noršur frį Manila, er ašal kornręktarsvęši landsins.  Noršar eru hinir einstöku hrķsgrjónastallar Ifugao-fjallabśanna.  Į Bondoc- og Bicol-skögunum eru stórar kókosplantekrur.  Jįrn, gull, manganese og kopar eru veršmęt jaršefni.  Ķ regnskógunum eru margar haršvišartegundir, sem eru nżttar.  Auk Manila og Quezon eru ašrar mikilvęgar borgir į eyjunni, pasay, Cabanatuan, Legaspi, Baguio, Batangas og Laoag.  Nęrri helmingur ķbśa Filipseyja bżr į Luzon.  Įętlašur ķbśafjöldi Luzon og nįlęgra smįeyja var vel į 31 miljón įriš 1990.

Mynd:  Pinotubo 1990.

 TIL BAKA     Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM