Nauru eyja Míkrónesía,


NAURU


.

.

Utanríkisrnt.

Booking.com

Naurueyja (Naoero) er eyja í Bandaríkjum Míkrónesíu í Miđ-Kyrrahafi, rétt sunnan miđbaugs og 4000 km norđaustan Ástralíu.  Hún er ávöl kóraleyja, 21 km˛ ađ flatarmáli.  Áćtlađur íbúafjöldi hennar var rúmlega 10 ţúsund áriđ 1996 (489 manns á hvern km˛).  Meirihluti (58%) íbúanna eru innfćddir, 26% frá öđrum Kyrrahafseyjum, 8% kínverjar og 8% Evrópumenn.  Hinir innfćddu eru blandađir Pólýnesar, Míkrónesar og Melanesar.  U.ţ.b. 75% íbúanna eru kristnir.  Tunga innfćddra og enska eru ađaltungumálin.  Yaren-sýsla er höfuđborg eyjarinnar.  Langflestir íbúanna búa á frjósamri strandlengjunni hringinn í kringum eyjuna.  Inni á eyjunni er Miđsléttan í u.ţ.b. 61 m hćđ yfir sjó.  Ţar eru einhverjar mestu birgđir af gćđafosfati í heiminum.

Efnahagslífiđ. 
Gjaldmiđill landsins er Ástralíudalur (100 sent).  Landsmenn njóta ríkulegra umbođslauna fyrir námuvinnsluna (fosfat), ţannig ađ eyjaskeggjar eru međal hinna ríkustu á Kyrrahafseyjum.  Verg ţjóđarframleiđsla Nauru jafngildir US$ 8.070.- á mann.  Áriđ 1994 voru 6.800.000 tonn af fosfati flutt til Ástralíu, Nýja-Sjálands, Filipseyja, Suđur-Kóreu og Japans, ađallega til áburđarframleiđslu.  Snemma á tíunda áratugnum dró úr eftirspurn eftir fosfati.  Fosfatnámiđ hefur spillt náttúru eyjarinnar verulega og búist er viđ ađ námurnar endist til ársins 2000.  Ađ ţví loknu verđa u.ţ.b. 80% eyjarinnar óbyggileg nema miklum fjármunum verđi variđ til umbóta.  Stjórn eyjarinnar hefur notađ stórar fjárhćđir til fjárfestinga erlendis og hvatt til uppbyggingar iđnađar til ađ tryggja efnahagslífiđ í framtíđinni.  Áriđ 1993 var gengiđ frá samningi viđ Ástralíu um 80 miljónir Ástralíudala vegna tjónsins, sem námugröfturinn olli á međan Ástralar réđu eyjunni.

Sagan.  Litlum sögum fer af íbúum eyjarinnar fyrir 1798, ţegar John Feam, skiptstjóri, kannađi eyjuna.  Ţjóđverjar lögđu eyjuna undir sig 1888 og fosfatbirgđirnar voru uppgötvađar 1899.  Ástralía fékk yfirráđin 1914 og áriđ 1920 tóku Bretar viđ ţeim samkvćmt úrskurđi Ţjóđabandalagsins.  Japanar hersátu Nauru á árunum 1942-45 og 1947 varđ eyjan verndarsvćđi Sameinuđu ţjóđanna undir stjórn Ástrala.  Eyjaskeggjar fengu sjálfstćđi og lýđveldi var stofnađ 31. janúar 1968.  Sama ár varđ hún ađili ađ Brezka samveldinu.  Ţingiđ starfar í einni deild og ţingmennirnir 18 eru kjörnir til ţriggja ára í senn.  Ţeir kjósa forseta landsins.  Nauru er ein eyjanna, sem stafar veruleg ógn af hćkkun sjávarstöđu á 21. öld vegna hćkkandi međalhita í heiminum.  Áriđ 1995 var mótmćlarödd Naurustjórnar hvađ hćst gegn tilraunum Frakka međ kjarnorkuvopn, sem ţeir tóku upp á ný.

 TIL BAKA     Ferđaheimur - Garđastrćti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM